Tarihce

      TUZYAKA KASABASI

İncelenen yer Konya ili – Kulu ilçesine bağlı Tuzyaka Kasabası’dır. Köyün eski adı Harami Cütkanlıdır. Köyün, Kulu ilçesine uzaklığı 18 km dir. Konya iline uzaklığı 160 km’dir. Köyün doğu, güney, kuzeydoğu yönleri Tuz gölü ile çevrelenmiştir. Aşağıda Tuzyaka Köyü’nün sırasıyla tarihsel, coğrafi, nüfus, ekonomik ve sosyal durumları ile sağlık , eğitim-öğretim durumları ele alınacaktır. Ayrıca köy halkının toplumsal yaşayışı üzerinde de durulacaktır.

TARİHSEL DURUMU

Bu bilgiler köyün ihtiyarları ve köy halkının yardımıyla derlenmiştir. Tuzyaka köyü 19. yüzyıl başlarında Muş ilinin Cütkan aşiretinden gelmektedir. Çeşitli ekonomik ve sosyal nedenlerle başlayan göç Çukurova sınırları dahilindeki Topakkale bölgesinde yerleşmiştir. Geçim kaynağı hayvancılık olan halkın burada kalışı 10 ile 15 yılı bulur. Havaların sıcak oluşu hayvandaki verimi düşürmesi vb sebepler halkı göçe zorlar. İç Anadolu’nun bu düz ve otu bol olan bu bölgeye yerleşilmiştir. Bu bölgede ilk yerleşim yeri Kırkkuyu Köyü civarıdır. Daha sonra Bozan köyü ve Kışla yaylasına yerleşilmiştir. Göç olayı 1840’lı yıllarda şimdiki köyün bulunduğu yere yerleşmeyle bitmiştir. Köye ilk yerleşenler Karaimamzadeler , Ali Yusuflar , Hatiplerdir. Daha sonra köye Tokat ilinin Turhal ilçesinin Kosava bölgesinden katılımlar olmuş. 1840-1890 yılları arasında köye iyice yerleşen aşiret köyün gelişmesine yavaş yavaş katkıda bulunmuşlardır. Köyün kurulduğu bölgede daha önce bir uygarlığın yaşadığı ve bu uygarlığa Haramiler denildiği bu yüzden Harami ve aşiretin adlarının birleştirilmesiyle köyün adı 1890 yılında Harami Cütkanlı olarak köy halkı tarafından kabul edilmiştir. Köy ilk olarak o zaman ilçe olan Aksaray’a bağlanır. Daha sonra Cihanbeyli ilçesine bağlanan köy daha sonra Kulu ilçesine bağlanır. 1962 yılında değişen yeni bir kanunla değişen yabancı köklü köy isimlerinin sırasında köyün adı TUZYAKA olarak değiştirilmiştir.

COĞRAFİ DURUMU

Tuzyaka Köyü Konya ovasının kuzeybatı kesiminde doğusu Tuz gölü ile batısı Fevziye ve Zincirlikuyu kuzeyi Kırkkuyu güneyi Tuz gölü ile çevrili düz alana yerleşilmiştir. İlçe uzaklığı 18 km’dir. Komşu il Ankara’ya uzaklığı 128 km’dir. Konya iline uzaklığı 160 km’dir. İklimi İç Anadolu’nun tipik iklim özellikleri görülür. Yazlar sıcak ve kurak , kışlar soğuk ve yağışlıdır. Köy bitki örtüsü bakımından oldukça fakirdir. Köy halkı ağaç sevgisinden tamamen yoksundur. Bu nedenle ağaç yok denecek kadar azdır. Yağışlı mevsimler yeşil diğer mevsimlerde bozkırdır.

NÜFUS DURUMU

Köyün nüfusu 1997 yılında yapılan sayımda 2157 kişi olarak belirlenmiştir. Köy üç bölümden oluşmaktadır. Hatip yaylası, Hasan ağa yaylası ve Kışla yaylasından meydana gelir. 1998 yılına kadar muhtarlıkla yönetilen köy 1998 yılında Bakanlar kurulu kararıyla kasaba olmuştur. Köy’den yaklaşık olarak 500 kişi yurt dışında çalışmaktadır.Son yıllarda köyden ilçeye 150 ile 200 aile arasında insan ilçeye göç etmiştir.

Evlerin yapılışı: Eski evler genellikle kerpiçten ve toprak örtülü yeni yapılan evler ise betonarme ve çatılı, modern evler şeklindedir.

EKONOMİK VE SOSYAL DURUM

Geçimini tarımla sağlayan köylü zamanla çok borçlanmış, ikliminde kurak gitmesi ayrıca örf ve adetlere bağlılık yapılan düğünlerin çok masraflı olması , köylüyü ekonomik yönden güç durumda bırakmıştır. Bu durumları düzeltmek için ağır borçlanmalara gidilmiş, ayrıca  diğer ekonomik sebeplerden dolayı 60’lı yılların sonlarına doğru yurt dışına işçi göçü başlamıştır. Köyün şimdiki ekonomisi tamamen yurt dışına bağlıdır. Köyün ziraata uygun ekilip dikile bilen yaklaşık 45000 dekar arazi bulunmaktadır. Bu arazilerde hububat, yeşil mercimek ile şeker pancarı ekimi yapılmaktadır. Pancar ekilen araziler sulanmaktadır. Verim ise diğer bölgelere göre azdır. Bunların artırılması için araştırma ve tahlillerin yapılması gerekmektedir.

SAĞLIK DURUMU

Köyün gerek coğrafi ve gerekse iklimsel özelliklerinden dolayı belirgin hastalıkların başında girip, kabakulak şeker hastalığı, kanser ile kızamık çok görülmektedir. Aşıların sık sık yapılması ve suyun kontrol altına alınması, bu hastalıkları belli miktarda azaltmıştır. Köyün büyük ve fazla nüfusa sahip olmasına rağmen, köyde sadece 1 sağlık ocağı bulunmakta ve burada da 1 doktor ve 1 ebe bulunmaktadır. Köyün beslenme durumu diğer bölgelere nazaran daha iyidir.

EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Köyde halen bir ilköğretim okulu bulunmaktadır. Köyde okumaya karşı ilgi son yıllarda artmış köyde okur yazar oranı yüzde doksan civarındadır. Yüksek öğrenim görenlerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır.

TOPLUMSAL  YAŞAYIŞ

Köy halkının çoğu birbirine akrabadır. Bu nedenle kavga kan davası  gibi toplumu etkileyen ve etkisini kuşaklara intikal ettiren durumlar yoktur. Köyün elektrik ve ulaşım problemleri yoktur. Çevre köy ve ilçelere ulaşım kolaydır. Ulaşımı sağlayan çok sayıda minibüs vardır. Köyün su problemi halledilmiş durumdadır. Köyün halkı törelerine bağlı düğünlerde davul, zurna, saz gibi çalgılar eşliğinde yapılmaktadır. Köyümüzde ikisi önceden yapılmış camiye son yıllarda bir yenisi kazandırılmış ve şu anda yapılan son caminin alt kısmı kuran kursu olarak kullanılmaktadır.