Düden Gölü

Kulu Düden gölü Ankara-Aksaray yönünde ilerleyen E-5 Karayolunun Konya kavşağının güneyinde 39 05' K 33 09' D koordinatlarında 950 m rakım düzeyinde olup 800 ha alana sahip bir göldür. Kulu ilçe merkezinin 5 km doğusunda bulunur. Göl geniş alüvyonlu bir girinti ile ikiye ayrılır. Yer altı kaynakları ile beslenen güneydeki Küçük gölün suyu tatlıdır. Küçük Gölün kuzeyde bulunan Düden Gölü, batısındaki Kulu (Değirmenözü) deresi ile beslenmektedir. Suyu ise hafif tuzludur. Bu durum önemli bir habitat çeşitliliğinin görülmesini sağlar. Hem flamingo, kılıçgaga gibi tuzlu su kuşlarını, hem de tatlı su kuşlarını alanda görmek mümkündür. Gölden su çıkışı yoktur. Gölün çevresinde doğal bitki örtüsü azdır. Göldeki adaların çoğu ilkbahar aylarında otlarla kaplıdır. Göl, tarım yapılan tarlalar ve bozkırlarla çevrilidir. Kuzey kıyıları boyunca yer yer büyükbaş hayvan otlatılan ıslak çayırlar vardır.

Son birkaç yıl içinde kuş gözlemciler tarafından yapılan sayımlar sonucunda gölde en az 172 kuş türü bulunduğu saptanmıştır. Alanda 54 kuş türü de üremektedir. Nesli dünya çapında tehlike altında olan dikkuyruklar gölde üremektedir. Küçük gölde bulunan sazlıklarda çok sayıda ötücü kuş gözlemlemek mümkündür. Gölün etrafındaki bozkır alanlarda ise bağırtlak gibi step türleri görülebilir. Göl, göç döneminde pek çok kuş türü için önemli bir barınaktır.     

Çok sayıda su kuşunu barındıran Düden Gölü ve çevresinde kuluçkaya yatan, kışlayan ve konaklayan türlerin başlıcaları şunlardır:

Kuluçkaya Yatan Türler: Akdeniz Martısı, Karabaş Martı, İnce Gagalı Martı, Gülen Sumru, Kılıçgaga, Van Gölü Martısı, Bataklık Kırlangıcı, Uzunbacak, Macar Ördeği, Sakarmeke, Poyraz Kuşu, Dikkuyruk, Küçük Batağan, Leylek, Kaşıkçı, Kum Kırlangıcı.

Kışlayan ve Konaklayan Türler: Flamingo, Sakarca, Angıt, Kaşıkgaga, Karaboyunlu Batağan, Çamurcun, Yeşilbaş, Çıkrıncın, Macar Ördeği, Dikkuyruk, Turna, Uzunbacak, Kılıçgaga, Halkalı Küçük Cılıbıt, Akça Cılıbıt, Döğüşken Kuş, Küçük Kum Kuşu, Boyunçeviren, Bağırtlak, Kızkuşu, Mahmuzlu Kızkuşu.

Alanda aynı zamanda nadir görülen türler olan Kara Kanatlı Bataklık Kırlangıcı, Küçük Su Çulluğu, Tarla Kazı, Sarı Başlı Kuyruksallayan, Sarı Gagalı Keten Kuşu ve Kara İskete gözlenmiştir.

Gölde kirlilik tehditi bulunmaktadır. Yapılmakta olan kanalizasyon şebekesi atıklarını göle direk boşaltacaktır. Göldeki canlıların yaşamlarını korumak için sözkonusu arıtma tesisinin en kısa sürede yapılması sağlanmalıdır.

Göldeki su seviyesi de çok önemlidir. Kurak geçen yılların yaz mevsiminde su seviyesinin azalması göldeki canlıları olumsuz etkilemektedir.

Kulu gölü, hem ulusal ve hem de uluslararası bakımdan ekolojik önemi yüksek bir göldür.

Doğal Sit Alanı ve Özel Çevre Koruma Alanı’dır. Orta Anadolu’daki sulak alanların bir kısmının yok olmasından sonra çok sayıda nesli tehlike altında bulunan türlerin ürediği gölün korunması daha da büyük öncelik kazanmıştır. Gölün doğal ortamı korunmalı, insan baskısının oluşmamasına dikkat edilmelidir. Turizme yönelik yapılması düşünülen etkinlikler göldeki doğal yaşamı bozacaktır. Göç yolları üzerindeki bu kuş cennetinin korunması dünya çapında önemlidir. Her yıl pek çok yabancı kuş gözlemcisi gölü ziyaret etmektedir.